Aristide
Briand
Fransız Başbakanı, 1921
Yeni Türk Devleti ile Ankara Antlaşması'nın imzalanması nedeniyle; "Bizi arkadan
vurdu, dağ başındaki haydutlarla, Mustafa Kemallerle anlaştı" diyenlere Fransız
Başbakanının Mecliste verdiği cevap: "Dağ başındaki haydutlar diye
isimlendirdiğiniz kahraman Mustafa Kemal ve O'nun tüm askerleri burada
olsalardı, teker teker hepsinin heykellerini dikerdik. Böylesine kahraman bir
Antlaşma imzalamaktan gurur duyuyorum."
Vladimir
İliç Lenin
Rus İhtilali Lideri, 1921
Mustafa Kemal sosyalist değildi. Fakat görülüyor ki iyi bir teşkilatçı, yüksek
anlayışlı, ilerici, iyi düşünceli ve akıllı bir önderdir. O, soygunculara karşı
bir kurtuluş savaşı yapıyor. Emperyalistlerin gururunu kıracağına ve Sultanı da
yaranıyla birlikte alt edeceğine inanıyorum.
David
Lloyd George
İngiltere Başbakanı, 1922
1922'de Türk ordularının zaferi neticesi Anadolu'daki emelleri gerçekleşmeyen
İngiltere'nin Türk düşmanı olarak bilinen Başbakanı Lloyd George, Parlamento'da
kendisine yöneltilen suçlama ve tenkitleri şöyle cevaplandırmıştır: "Arkadaşlar,
yüzyıllar nadir olarak dahi yetiştirir. Şu talihsizliğimize bakın ki o büyük
dahi çağımızda Türk Milleti'ne nasip oldu. Mustafa Kemâl'in dehasına karşı elden
ne gelirdi."
Ernest
Hemingway
Amerikalı Romancı, Yazar, 1922
Marmara kıyısındaki sıcak, toz toprak içinde, eciş bücüş yollu ikinci sınıf kıyı
kasabası Mudanya'da, Batı ile Doğu karşı karşıya geldiler. İsmet Paşa'yla
görüşecek Müttefik generallerini taşıyan İngiliz sancak gemisi "Iron Duke"ın kül
rengi öldürücü kulelerine rağmen, Batılılar buraya barış dilenmeye geliyordu;
yoksa barış istemeye, ya da şartlarını dikte ettirmeye değil... Bu görüşmeler,
Avrupa'nın Asya üzerindeki egemenliğinin sonunu gösteriyor. Çünkü Mustafa Kemal,
herkesin bildiği gibi, Yunanlıları silip süpürmüştü.
Sir
Charles Townshend
İngiliz Generali, 1922
Ben şimdiye kadar on beş hükümdar ve cumhurbaşkanı ile özel ve resmi konuşmalar
yaptım. Bu geceki kadar ezildiğimi hatırlamıyorum. Mustafa Kemal'de büyük bir
ruh kudretinin esrarı var.
Claude
Farrere
Fransız Romancı ve Diplomat, 1930
Sevr'den sonra Türkiye'nin öldüğünü sanmıştım. Ama Türkiye yaşıyor; hem, Mustafa
Kemal başına geçeli beri öylesine canlı yaşıyor ki; bir L'loyd George'un bütün
çabaları, bütün imkânları, sağduyuya meydan okuyan bu şiddetli yaşama isteğinin
karşısında erimekten başka bir şey yapamıyor...
Claude Farrere
Fransız Romancı ve Diplomat
Eğer savaşı kazanmış ve daha da kazanacaksa, O, barışı da yapacaktır. Sözüme
inanın ve sizlere önceden haber vereyim ki, O bunu iyi yapacak, herkesin
düşündüğünden daha eksiksiz ve şimdiye kadar kimsenin ulaşamadığı bir başarı ile
yapacak.
Edouard
Herriot
Fransa Eski Başbakanı, 1933
Paşa, size nasıl hayran olmayayım? Ben Fransa'da laik bir hükümet kurmuştum. Bu
hükümeti Papa'nın Paris'teki temsilcisinin yardımı ile papazlar devirdi. Sizse
bir Halifeyi kovdunuz ve gerçek anlamıyla laik bir devlet kurdunuz. Siz, bu
taassup içinde laikliği bu topluma nasıl kabul ettirdiniz? Dehanızın büyük eseri
laik bir Türkiye yaratmak olmuştur.
Eleftherios
Venizelos
Yunanistan Başbakanı, 1933
Bir ulusun hayatında bu kadar az sürede bu denli kökten değişiklik pek seyrek
gerçekleşir... Bu olağanüstü işleri yapanlar, hiç kuşkusuz kelimenin tam
anlamıyla büyük adam niteliğine hak kazanmışlardır. Ve bundan dolayı Türkiye
övünebilir.
Franklin
Roosevelt
ABD Başkanı, 1937
Mustafa Kemal hakkındaki bilgiyi, O'nu çok iyi tanıyan birisinden edindim.
SSCB'nin Dışişleri Bakanı Litvinof'la görüşürken, onun fikrince bütün Avrupa'nın
en değerli ve ilgi çekici devlet adamının bugün Avrupa'da yaşamadığını,
Boğazların gerisinde, Ankara'da yaşadığını, bunun Türkiye Cumhuriyeti
Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal Atatürk olduğunu söyledi.
Franklin
Roosevelt
ABD Başkanı, 1938
Beyaz Saray'daki görevim tamamlanınca ilk yapmak istediğim şey, zamanımızın bu
en dikkate değer şahsiyetini ülkesinde ziyaret etmekti. Kader buna izin
vermedi... Bu çapta insanlar dünyaya sık gelmezler.
Winston Churchill
İngiltere Başbakanı, 1938
Savaşta Türkiye'yi kurtaran, savaştan sonra da Türk Ulusu'nu yeniden dirilten
Atatürk'ün ölümü, yalnız yurdu için değil, Avrupa için de en büyük kayıptır. Her
sınıf halkın O'nun ardından döktükleri içten gözyaşları bu büyük kahramana ve
modern Türkiye'nin Ata'sına layık bir tezahürden başka birşey değildir.
W.
Somerset Maugham
İngiliz Romancı, Yazar, 1953
Bir insanın değerinin en belirli ölçüsü kendi alanındaki üstünlüğünü dostuna
düşmanına kabul ettirebilmesindedir. İşte Atatürk bu yüceliğe ermiş dâhilerden
biridir. Bir ihtilâlci olarak modern Türkiye'yi yaratmış, davasında muzaffer
olmuş ve yüzyılımızın büyük devlet adamları arasına katılmıştır.
Dwight
D. Eisenhower
ABD Başkanı, 1953
Kemal Atatürk için daimi bir anıt tesisi münasebetiyle Türkiye'ye tebriklerimi
arz ile gurur duyuyorum. O'nun gösterdiği yolda yürüyen büyük ulusunuz çok
önemli başarılar elde etmiştir. Türk birliğinin ve ilerleyişinin mimarı
Atatürk'ün hatırasını anmak için yapılan tören, dünyanın her tarafından hür
insanlara ilham kaynağı olmuş zâtâ çok yerinde bir saygıdır.
Muhammed
Ali Cinnah
Pakistan'ın Kurucusu, 1954
O, Türkiye'yi kurmakla bütün dünya uluslarına Müslümanların seslerini duyuracak
kudrette olduğunu ispat etti. Kemal Atatürk'ün ölümüyle Müslüman dünyası en
büyük kahramanını kaybetmiştir. Atatürk gibi önder önlerinde bir ilham kaynağı
olarak dikildiği halde Hint Müslümanları bugünkü durumlarına hala razı olacaklar
mı?
İkbal
Pakistan Millî Şairi, 1958
Bizim aslımız rengi uçmuş bir kıvılcım iken O'nun bakışıyla cihanı kaplayan ve
aydınlatan bir güneş haline geldik.
Lord Kinross
İngiliz Devlet Adamı, 1960
Atatürk, tarih boyunca gelip geçmiş en büyük devlet adamlarından biridir. Hiç
bir zaman yaşadığı zamanın üzerinde durmamış, ileriyi görerek ona göre iş
yapmıştır. Atatürk'ü Mussolini ve Hitler gibi yöneticilerden ayıran nokta işte
bu niteliktir. Onlar her yaptıklannda kendilerini düşünerek hareket ediyorlardı.
Atatürk, kendisinden ötesini, 20-30 yıl ilerisini görerek hareket ederdi.
Muhammed
Eyüp Han
Pakistan Devlet Başkanı, 1963
Kemal Atatürk yalnız bu yüzyılın en büyük liderlerinden biri değildir. biz
Pakistan'da O'nu, gelmiş geçmiş bütün çağların en büyük adamlarından biri olarak
görüyoruz. O, yalnız sizin ulusunuzun sevgili önderi değildir. Dünyadaki bütün
Müslümanlar gözlerini sevgi ve hayranlık duygularıyla O'na çevirnişlerdir.
Nikita
S. Kruşçev
Sovyetler Birliği Başkanı, 1963
Yakın ve Orta Doğu'da ilk cumhuriyet, doğuşunu O'na borçludur. Bu cumhuriyet,
birçok ulusun milli özgürlük savaşalarına ışık tutmuştur. Atatürk'ün
yönetimindeki Türkiye'nin uluslararası otoritesi yükselmiş ve ülkesi dünya
siyasetinde önemli bir rol oynamaya başlamıştır.
John
F. Kennedy
ABD Başkanı, 1963
Atatürk adı insana bu yüzyılın büyük insanlarından birinin tarihi başarılarını,
Türk ulusuna ilham veren önderliğini, modern dünyayı anlayışındaki ileri
görüşlülüğü ve bir askeri önder olarak kudret ve cesaretini hatırlatmaktadır.
Şüphesiz ki, Türkiye Cumhuriyeti'nin doğuşu ve o zamandan beri Atatürk'ün ve
Türkiye'nin giriştiği derin ve geniş devrimler kadar bir ulusun kendisine olan
güvenini daha başarı ile belirten bir başka örnek gösterilemez.
Jawaharlal
Nehru
Hindistan Başkanı, 1963
Kemal Atatürk veya bizim O'nu o zamanlar tanıdığımız ismiyle Kemal Paşa, gençlik
günlerimde benim kahramanımdı. Büyük devrimlerini okuduğum zaman çok
duygulandım. Türkiye'yi modernleştirme yolunda Atatürk'ün giriştiği genel çabayı
büyük bir takdirle karşıladım. O'nun dinamizmi, yılmaz ve yorulmak bilmezliği
insanda büyük bir etki yaratıyor. O, Doğu'da modern çağın yapıcılarından
biridir. O'nun en büyük hayranları arasında bulunmakta devam ediyor.
Ludwig
Erhard
Batı Almanya Başkanı, 1963
Bütün dünya 10 Kasım'da, biz Almanların da dostluk ve saygı ile bağlı olduğumuz
bir insanın hayatını ve eserlerini takdirle anmaktadır. Atatürk, daima Türkiye
ile Avrupa arasında sık bağlar kurmaya çalışmıştır.
Joseph
Luns
Hollanda Dışişleri Bakanı, 1963
Çağımızda; uzak görüşlü, cesur, siyasi ve ekonomik reformlarla Türkiye'yi
bugünkü modern cumhuriyet durumuna getiren Atatürk'tür. Aynı zamanda bugün
Türkiye'nin Avrupa Ortak Pazarı'na girebilecek güce erişmesini sağlayan modern
ekonominin temelini hazırlayan da yine O'dur.
General Douglas Mac Arthur
ABD Uzak Doğu Kuvvetleri Başkomutanı, 1963
A sker-devlet adamı, çağımızın en büyük liderlerinden biri idi. Kendisi,
Türkiye'nin en ileri memleketler arasında hakettiği yeri almasını sağlamıştır.
Yine O, Türklere, bir milletin büyüklüğünün temel taşını oluşturan, kendine
güvenme ve dayanma duygusunu vermiştir. Ben Atatürk'ün sadık arkadaşlarından
biri olmakla büyük övünç duyuyorum.
Kurt
Georg Kiesinger
Federal Almanya Başbakanı, 1968
Ben Türk - Alman dostluğunu yakından tanıyan bir neslin çocuğuyum. Küçük yaşımda
bir adamın kahramanlıklarını, yaptığı hizmetleri, ülkesi için giriştiği
özverileri gördüm. Bu adam Mustafa Kemal'di. Bugün daha iyi kavrıyorum ki, o
insan büyük bir devlet adamıydı. Büyüktü, çünki, ölçüyü korumasını her zaman
bildi ve eserini tehlikeye sokacak sınırları aşamadı. Yürekliliğin ve kendi
yürekliliğinin sınırlarını da çizebilecek kadar anlayışlıydı.
İnsanlari yücelten iki
büyük meziyet vardır: Erkeğin cesur kadının namuslu olması. Bu iki meziyetin
yanında hem erkeği, hem kadını şereflendiren bir meziyet vardır. İcabında
tereddütsüz canını feda edebilecek kadar vatanına bağlı olmak. İşte Türkler bu
meziyetlere ve fazilete sahip kahramanlardır. Bundan dolayıdır ki Türkler
öldürülebilir, lakin mağlup edilemezler"
Napoleon Bonaparte - Fransız İmparatoru
"Türklerden bahsediyorum... Düşmanına saldırırken amansız
bir kasırgaya, korkunç bir denize ve insafsız bir yıldırıma benzeyen Türk; dost
yanında ve silahsız düşman karşısında bir seher yelidir, berrak bir göldür.
Gönül açan bu yeli yıldırma, göz kamaştıran bu gölü coşkun bir denize çevirmek
tabiatı da inciten bir gaflet olur."
Tasso - İtalyan Şair
"Bütün milletler arasında en namuslu ve dostluk kurmada
tereddüt edilmeyecek olan yalnızca Türklerdir. Henüz yabancı tesiri altında
kalmamış olan bir köye gidecek olursanız; gerçek misafirperverliğin ne demek
olduğunu orada görüp öğrenirsiniz." William Martin
"Irk ve millet olarak Türkler, bence geniş
imparatorluklar içinde yaşayan kavimlerin en asili ve
başta gelenedir. Dini, sosyal ve örfi faziletleri,tarafsız kimseler için birer
takdir ve hayranlık kaynağıdır."
Lamartine-Fransız Yazar, şair ve Devlet adamı.
"Poltava'da esir oluyordum. Bu benim için bir ölümdü,
kurtuldum. Buğ nehri önünde tehlike daha kuvvetli olarak belirdi; önümde su,
ardımda düşman, tepemde cehennemler püsküren güneş... Su beni boğmak, düşman
beni parçalamak, güneş beni eritmek istiyordu; yine kurtuldum. Fakat bugün
esirim, Türklerin esiriyim. Demirin, ateşin ve suyun yapamadığını onlar bana
yaptılar, esir ettiler. Yalnız ayağımda zincir yok, zindanda da değilim;
istediğimi yapıyorum. Fakat bu defa da şefkatin, asaletin, nezaketin esiriyim.
Türkler beni işte bu elmas bağa sardılar. Bu kadar alicenap, bu kadar asil, bu
kadar nazik bir milletin arasında hür bir esir olarak yaşamak, bilsen ne kadar
tatlı."
Demirbaş Şarl -İsveç Kralı (Ruslardan kaçıp Osmanlıya
sığınmıştır)
"Türkler ölmeyi biliyorlar, hem de iyi biliyorlar. Ben de
ölmeyi bilen bir milletin yenilmeyeceğini bilecek kadar tecrübeliyim. Burada hiç
yoktan ordular kurmak ve bu orduları ölüme sürüklemek mümkün. Bu imkanlardan bol
bol faydalanıyorum. Fakat, meydana getirdiğim orduları sendeleten bir engel var:
Türklerin yaşayan hatıraları!
Üç-dört yüzyıl önce her kudreti ve her milleti yenen
Türkler, şimdi de silinmez hatıralarıyla her teşebbüsü sendeletiyorlar. Hemen
her yürekte bu korkuyu seziyorum. Demek ki yalnız Türkleri değil, onların
tarihini de yenmek lazım. Bu durumda ben, Türklerin düzinelerle milleti idare
etmelerindeki sırrı da anlıyorum. Onlar milletleri bir kere yeniyor fakat
kazandıkları zaferleri ruhlara ve nesillere nakşedebiliyorlar."
M. Montecuccoli (Avusturyalı Komutan)
"Seceat ve cesaret bakımından Türklerden üstün; büyük
hedeflere ulaşmak bakımından da onlardan dirayetli hiç bir kavim yoktur.
Cenab-ı Hak onları aslan sıfatında yaratmıştır."
İbn-i Hassul
Türk, asillerin asilidir. yapma olmayan, gösterişi
bulunmayan bu pek yüce asalet ona tabiatın hediyesidir.
Pierre Loti
Türklerin yalnız sonsuz bir cesareti değil, iradeleri
sersemleştiren bir sihirbaz zekası vardır. İşte Türk, bu zekasıyla zafer
kazanır, uygarlıklar yaratır ve insanlık dünyasında en şerefli hizmeti başarır.
Zaten Avrupa'nın yarısını yüzyıllarca boyunduruk altına almak başka türlü mümkün
olamazdı.
Çarnayev(Rus Komutan)
Silahlı milletin en canlı örneği Türklerdir. Bu diyar
köylüsünün orak, katibinin kalem ve hatta kadınlarının etek tutuşunda silaha
sarılmış bir pençe kıvraklığı vardır. Türk ata biner gibi oturur, keşfe yollanan
asker gibi uyanık yürür.
Moltke
Türkler bir ırk ve bir millet olarak yeryüzünün en
şerefli insanlarıdır.
La Martine
Savaşın zevkini almak isteyen herkes Türklerle
savaşmalıdır.
Towsend (İngiliz Komutan)
Doğulu önderler, milletlerinin başından ayrılmayarak her
hükümetin temeli olan şu iki kanunu hakkıyla yapıyorlar: iyi yola götürmek ve
kötülüklerden korumak. Bu asil hareket Ruslardan fazla özellikle Türklerde göze
çarpıyor.
Auguste Comte
Türk kadınlarının en büyük süsü Türk oluşlarıdır. Onlar
süslenmek için elmas veya zümrüt takınmıyorlar, belki üzerlerinde taşıdıkları o
taşları süslemiş ve kıymetlendirmiş oluyorlar. Çünkü her Türk
kadını canlı bir inci ve paha biçilmez bir pırlantadır.
Lady Mary Wortley Montagu
Türk'ün güzel yüzünü, kuvvetli endamını, pırıltılı
kostümünü, zarif tavırlarını, kibar gülüşünü, aslanca kükreyişini fırçayla
göstermek mümkündür. Fakat pek güç olan, Türk'ün özünü göstermektir. Bu öz,
ayışığı gibi görülür fakat gösterilemez.
Decamps (fransız ressam)
Türkler yaman binicidirler. Türkler hücumunda düşmanı bir
yaprak gibi çevirip bozarlar.
Câhiz (Arap Bilgini)
Türklerin yürekleri temizdir. Onlarda batıl fikirler,
basit düşünceler yoktur.
Semame İbn-i Eşreş (Arap Bilgini)
Türkler kahramandırlar. Dostlarına zarar vermezler. Fakat
kazanç getirirler.
Comenius (Çek Bilgini)
Türklerin biricik sevdikleri şey hak ve hakikattir. Ve
hiçbir haksızlık yapmadıkları halde haksızlığa uğramışlardır.
William Pitt (İngiliz Devlet Adamı)
Türk, Heredot'tan, Tevrat'tan çok eski yüzyılların
tanıdığı bir ulustur.
Sadelik içinde görkemi, sükunet içinde ihtişamı, tahakküm
kabul etmeyen bir
yüreklilik, alabildiğine geniş bir fetih aşkı, sonsuz bir
teşebbüs kabiliyeti, bölgelere uymaktan çok bölgeleri kendine uydurma zevki ve
alışkanlığı Türk milletinin asırlar dolduran tarihinde açıkça görülür.
(Ünlü Tarihçi) Hammer
Türkler kahramadırlar, dostlarına zarar vermezler. Yüce
Türk milleti tuttuğu eli bırakmaz, sözünden dönmez, iyi ve kötü
günlerde dostundan ayrılmaz. Böyle bir ulusla el ele
vermek yeryüzünde her zorluğu yenmek için sonsuz bir güç ve yetenek kazanmak
demektir.
Comenius (Çek Bilgini)
Türkler muhakkak ki Avrupa tarihinin ve yakın Asya
tarihinin bildiği en halis efendi millettir.
Kayzerling
Her Türk'ün bakışında silahın ruha verdiği güveni görmek
mümkündür. O hayata ve olaylara güvenle bakmayı öğrenmiştir.
Molkte
Kılıcı insafsız bir beceriyle kullanan Türk'ün eli,
yendiği insanların yarasını sarmakta da ustadır.
Lord Byron
Türk korkmaz, korkutur. Bir şey isterse onu yapmadıkça
vazgeçmez. Hangi işe el atarsa başarır.
Semame İbn-i Eşreş
Türkçeyi öğrenmek benim için büyük bir mutluluk oldu.
Çünkü Türk'ü anlamak için kendisiyle mutlaka tercümansız konuşmalıdır. Tercüman,
ışığı örten zevksiz bir perde oluyor.
Gelland (Fransız Bilgini)
Türk askeri cesurdur. Anavatanını sever ve onun için
gerekirse çekinmeden canını feda eder.
Albert Einstein
Artık Türklerle savaşmam. Onlar çok cesur ve iyi
insanlar.
Andreas Phitiades
Dünyada iki bilinmeyen vardır. Biri kutuplar, diğeri
Türkler.
Albert Sorel
Türk toplumunda kişisel nitelik ve değer dışında hiçbir
şeye önem verilmez.
Baron Büsbek
On ulusun, on yiğit adamının gücü tek bir kimsede
toplansa yine bir Türk'e bedel olmaz. Türklerin en çok konuştuğu şey savaştır,
zaferdir. Eğlenceleri ise attır, silahtır. Türklerin doğrulukları ve
namuslulukları ne kadar övülse yeridir.
Charles Mcfarlene
Türk milleti ikibin yıldır profesyonel askerdir. Bütün
Türklerin mesleği askerliktir.
Donaldson
Dünyanın hangi ordusuna sorarsanız sorun, Türk askerinin
karşısında düşünmenin hiç de kolay olmadığını veya olamayacağını size söyler.
Donaldson
Türklerle dost ol ama düşman olma.
Gianni de Michelis
Dünyada, Türklerden başka hiçbir ordu bu kadar süre
ayakta duramaz.
Hamilton
Türklerden başka dini ve vatanı uğruna canını vermeye
hazır asker yoktur.
Hamilton
Türkler devlet yıkmakta ve devlet kurmakta birinci sınıf
ustadır. Ülkeleri değil kıtaları altüst etmişler ve korkunç saldırışlar arasında
sarsılması hiç de kolay olmayan egemenliklerini yaratmışlardır.
Tarih Türklerden çok şey öğrendi. Onların elinden çıkma
öyle eserler vardır ki uygarlık için birer süs olmaktadır.
Hammer
Çanakkale'de başarılı olamadık. Nasıl başarılı olurduk
ki? Zira Türkler yuvasına girilmiş aslanların hiddetiyle, cüret ve cesaret
kahramanlığı ile savaşıyorlardı. Böyle bir millet görmedim.
Sir Julien Corbet
Türk gibi ölüme gülerek bakan bir eri başka hiçbir ulusta
bulamazsınız.
Yalnız ona iyi bir komutan gerektir.
Mulman
Toplumsal düzenin Türkler arasında kurmuş olduğu
ilişkilerin hepsinde temiz yüreklilik ve iyi niyet hakimdir. Vatandaşların
birbirlerine karşı borçlu oldukları işlemleri yapma ve yerine getirmeleri için
başka ülkelerde olduğu gibi senetleşmeye yani yazılı belgeye ihtiyaçları yoktur.
Çünkü onların övülmeye değer hallerinden biri de verdikleri söze genellikle
sadık kalmaları ve karşılarındakini aldatmaktan, güveni suistimal etmekten
çekinmeleridir.
Monradgea D'ohsson
Kendi ulusuna karşı bu kadar dürüst ve cömert olan
müslüman Türkler hangi mezhebe bağlı olursa olsun aynı dürüstlüğü yabancılara
karşı da yapar ve yerine getirirler. Bu noktada müslümanla müslüman olmayan
arasında hiçbir fark gözetmezler.
Monradgea D'ohsson
Türk'ü anlamamak için tarihe göz yummak gerekir. Haksız
saldırılar ve adi iftiralar önünde Türk'ün vakur kalışı, kuşku yok ki
körlerin gerçeği, eşyayı anlamadıklarını düşündüklerinden
ve körlere acıdıklarındandır. Bu soylu davranış o adi iftiralara ne açık bir
cevap oluyor.
Pierre Loti
Türk'ün ahlaki seciyesi çocukluğunda aldığı iyilik
telkinleriyle değil çevrelerinde fenalık görmemek suretiyle oluşur.
Thomas Thorsten
"Türklerin ruhu yeniden parlayacak ve silah kullanmak
için doğan bu kahraman milletin tarihi eski ışığını bulacaktır."
Feldmareşal von Moltke -Alman Genelkurmay Başkanı
"... Evet, insan ruhunu yenmek mümkün olmuyor. Dünyada hiçbir ordu bu kadar sürekli ayakta kalamaz. Sadece bugün 1800 şarapnel attık. Aylardan beri gece gündüz savaş gemilerimiz mevzilerini bombalıyor. Son derece hırpalanmış Türkleri koruyan Cenab-ı Allah'larından ayırmak için başka ne yapılabilir!..."
Müttefik Orduları Başkomutanı
General Jean Hamilton
"Bir asker için mutluluk denen bir şey varsa, Türk'lerle omuz omuza savaşmaktır diyebilirim.
Fakir insanlardı; buğday kırığından yapılmış çorba en önemli yemekleriydi; sağlıksız su içerlerdi; çamur barınaklarda yatarlardı; fakat en modern silah ve araçlarla donanmış düşmanlarına karşı aslanlar gibi savaşırlardı... Bu insanların kalplerinde sadece ve sadece ulvî bir vatan sevgisi vardır. Ölüme onlar kadar gülümseyerek giden bir millet ferdi daha görmedim."
Beşinci Osmanlı Ordusu Kumandanı
Mareşal Liman von Sanders